Jak sobie radzić z roztoczem?

Roztocz ślimaczy to wyjątkowo uporczywy, trudny do zwalczenia pasożyt zamieszkujący jamę płucną ślimaka. Żywi się płynami ustrojowymi mięczaka, nie atakuje innych zwierząt ani ludzi. Pasożyty może mieć każdy ślimak, niezależnie od pochodzenia; ich występowanie stwierdzamy oglądając ciało zwierzęcia pod lupą. Należy szczególną uwagę poświęcić okolicy otworu oddechowego; roztocz ma postać małej, białawej i ruchliwej „kulki”.

Skąd się biorą?

Przenoszą się pomiędzy żywicielami, wędrując po śladach ich śluzu. Do hodowli najczęściej trafiają „w gratisie” wraz z nowymi ślimakami. Mogą zostać przeniesione na dłoniach hodowcy lub dostać się do pojemnika wraz z niedomytym pokarmem/podłożem pochodzącym z natury. Bardzo często żywicielami są dzikie ślimaki, należy więc zachować szczególną ostrożność przy włączaniu ich do stada. Wszystkie nowe zakupy powinny przejść kwarantannę oraz zostać przez nas dokładnie obejrzane. Duża wilgotność, przegęszczenie i niski standard higieny stwarzają idealne warunki do namnażania się pasożytów.

Może nie trzeba się nimi przejmować?

Nie wszystkie roztocze to pasożyty; większość z nich żywi się martwą materią organiczną (odchodami i resztkami pozostawianymi przez ślimaka). Jeśli coś małego chodzi/biega po ślimaku i nie odskakuje przy dotknięciu (nieszkodliwe skoczogonki) to znaczy, że czegoś nie dopilnowaliśmy. Prawdopodobnie w pojemniku jest już dłuższy czas brudno, lub któryś z elementów wyposażenia został niewłaściwie spreparowany.

Małe, ruchliwe pajęczaki wchodzące/wychodzące z otworu oddechowego to po prostu roztocz ślimaczy. Jego występowania nie należy bagatelizować, ponieważ bardzo szybko namnaża się i może w niedługim czasie opanować całą hodowlę. Pasożyt bardzo osłabia, zwłaszcza młode ślimaki.

Kąpiele i opryski

W celu pozbycia się pasożytów stosuje się kąpiele i opryski z wywarów ziołowych. Środki chemiczne używane w przypadku kręgowców są zabójcze dla mięczaków.

Wg książki „Chów ślimaków” (G.Sowiński, R.Wąsowski; Olsztyn 2010) do sporządzania płukanek można stosować:

  • pokrzywę zwyczajną Urtica dioica
  • złocień dalmatyński Tanacetum cinerariifolium, złocień kaukaski, złocień perski (kwiaty)
  • wrotycz pospolity Tanacetum vulgare (kwiaty)

Według autorów przy zaparzaniu ziół należy przyjąć proporcję 1 łyżeczki suszu na 1 szklankę wody. Pozwolę sobie pominąć złocień i pokrzywę z uwagi na brak doświadczeń w stosowaniu tych roślin. Poniższa tabela stanowi zestawienie sprawdzonych przeze mnie kombinacji roślinnych.

(mieszanka) średnia skuteczność wysoka skuteczność nieprzyjemny zapach  zaparzanie bez zaparzania barwi drażniąca dla ślimaków potencjalnie toksyczna
wrotycz
czosnek
czosnek z szałwią
szałwia

Wywary z czosnku przygotowuję w proporcji 1 świeży ząbek na pół szklanki letniej wody. Ząbek można pokroić lub wycisnąć do wody, a następnie odczekać (można pozostawić mieszankę na noc). Czosnek można mieszać z wywarem z szałwii w proporcji 1:1. W przypadku świeżego wrotyczu stosuję 3-4 cząstki kwiatostanu (każda zawiera po kilka niewielkich kwiatów) na pół szklanki wody, lub 1 łyżeczkę suszonego kwiatu na 1 szklankę wody (książkowo).

Ślimaki kąpię poprzez krótkie zanurzenie ich w wystudzonym wywarze. Żeby uniknąć podtopień, najpierw powoli zanurzamy głowę, a następnie muszlę ślimaka. Po kąpieli należy chwilę odczekać, opłukać ślimaki z użyciem letniej wody, a następnie powtórzyć cały proces w odstępie 15-20min. Pozwoli to na skuteczniejszą eliminację pasożytów, które po kąpieli będą usiłowały opuścić swoich żywicieli.

Zainfekowanie ślimaki dobrze jest kąpać 2-3x w tygodniu do ustąpienia objawów, następnie 1x w tygodniu i 1x na 2 tyg. Zdrowe ślimaki profilaktycznie można kąpać co 3 tygodnie. Przy walce z tym pasożytem trzeba zachować cierpliwość i wykazać się systematycznością oraz bezwzględną dbałością o higienę.

Sterylizacja pojemnika hodowlanego

W celu sterylizacji pojemnik należy opróżnić. Można poddać go obróbce termicznej (wyparzenie wrzątkiem), lub, jeśli jest to pojemnik plastikowy niedobitki pajęczaków można usunąć chemicznie. W tym celu stosuję:

  • nierozcieńczony ocet
  • wysokoprocentowy alkohol- wódka, spirytus

Pojemnik należy dokładnie zalać (przetrzeć) płynem z każdej strony, również zewnętrznej, a następnie pozostawić na 15-20 min. Po tym czasie pojemnik płuczemy obficie wodą, by pozbyć się śladów środka. Dla pewności czynność można powtórzyć. Sterylizacja dotyczy wszystkich elementów wystroju oraz podłoża- w przypadku, gdy jest to niemożliwe należy je wymienić na nowe.

Czasowa rezygnacja z podłoża w okresie kwarantanny lub ostrej inwazji roztocza pozwala na skuteczniejszą walkę z pasożytem, ograniczając jego rozprzestrzenianie się. Pajęczaki nie preferują suchych, gładkich powierzchni przez co trudniej im będzie przetrwać poza organizmem ślimaka.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>