Rozmnażanie i opieka nad młodymi ślimakami

Większość ślimaków lądowych spotykanych w hodowlach to organizmy obojnacze. U zwierząt tych następuje zapłodnienie krzyżowe- para mięczaków wymienia pomiędzy sobą męskie komórki rozrodcze. Najczęściej występującym u ślimaków modelem rozmnażania jest jajorodność.

Rytuał godowy- krótka charakterystyka

Ślimaki zazwyczaj przystępują do godów w warunkach podwyższonej wilgotności; często w nocy. Elementy rytuału godowego zmieniają się w zależności od gatunku. Najczęściej obejmuje on:

  • gonienie partnera
  • podgryzanie
  • wbicie tzw. strzałki miłosnej w ciało partnera

Gody ślimaków, zwieńczone kopulacją, mogą trwać wiele godzin. Zdarzają się przypadki, kiedy ślimak kopuluje z więcej niż jednym partnerem (obserwowane u Cepaea nemoralis). Widowiskowo prezentuje się rytuał godowy rodzimego pomrowa wielkiego (Limax maximus), obejmujący gonitwę, podgryzanie partnera oraz kopulację, w czasie której splecione ze sobą ślimaki zawisają na długiej nitce śluzu.

Rola podłoża przy składaniu jaj, kubki lęgowe

W celu rozmnożenia naszych ślimaków, konieczne jest przede wszystkim zapewnienie im odpowiednich warunków życia (zgodnych z wymogami gatunku) i dostatecznej ilości przestrzeni. Ponadto, w terrarium musi znajdować się warstwa wilgotnego podłoża, lub osobny pojemnik z substratem. Niektóre gatunki ślimaków mogą składać jaja, nie mając do dyspozycji podłoża, stwarza to jednak problemy z ich żywotnością, wynikające najczęściej z przesuszenia. Jaja składane są do specjalnych dołków w podłożu, wykopanych przez ślimaki. Podłoże zapewnia im optymalne warunki do rozwoju; utrzymuje stałą temperaturę i odpowiednią wilgotność.

W zależności od gatunku, warstwa podłoża powinna mieć około 5-10cm grubości. Jeśli mamy zamiar stosować kubki lęgowe, ich wysokość również powinna być mniejsza niż 5cm. W roli kubka doskonale spełniają się pojemniki na żywność (np. pojemniki po lodach, jogurtach, sałatkach). Pojemnik taki należy napełnić luźnym podłożem, a następnie umieścić w stałym miejscu- najlepiej w rogu terrarium, lub blisko jego ścianki. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne (nie zalane!) i wzruszone.

Powierzchnia kubka lęgowego nie jest aż tak istotna, jak jego wysokość, powinien być jednak na tyle duży, by ślimak swobodnie mógł rozwinąć się na jego wierzchu.

UWAGA: w przypadku hodowli małych gatunków ślimaków (np. Subulina octona) oddzielanie jaj od osobników dorosłych nie jest koniecznością. Ślimaki te nie są na tyle ciężkie, żeby uszkodzić jaja, natomiast same jaja są tak małe, że oddzielenie ich bez uszkodzenia, może być problematyczne. Oddzielną inkubację i wychów młodych stosuje się zazwyczaj u większych gatunków (Achatinidae, Helicidae).

Inkubacja jaj

Jaja większości gatunków ślimaków składane są w okresie do 14 dni od kopulacji; drugie tyle (w zależności od warunków) zazwyczaj upływa od momentu ich złożenia do wylęgu młodych. Ślimak może złożyć kilka pakietów jaj w czasie kilku godzin (dni).

Jeśli jaja zostały złożone do kubeczków lęgowych, po okresie ich składania, należy usunąć kubki z terrarium. Jeśli jaja zostały złożone do zagłębienia w podłożu, można je delikatnie przenieść do innego pojemniczka wraz z pewną ilością substratu. Inkubacja jaj w kubkach pozwala na uniknięcie zjedzenia ich lub uszkodzenia przez dorosłe ślimaki, a także łatwe oddzielenie młodych. Utrzymując jaja w kubeczkach, należy pamiętać o zapewnieniu im optymalnej wilgotności i wentylacji. Pozwala to na uniknięcie rozwoju pleśni, zalania lub przesuszenia pakietu.

Metodą pozwalającą na ciągłą obserwację jaj przed ich wykluciem, jest umieszczenie ich w pojemniku bez podłoża. W tym celu pojemnik można wyścielić chłonnym materiałem (np. gazą, ręcznikiem papierowym), nasączonym wodą. W tak przygotowanym kubeczku umieszczamy jaja. Ten alternatywny sposób przechowywania jaj wymaga szczególnej troski o utrzymanie odpowiedniej wilgotności- bardzo łatwo jest przesuszyć lub utopić jajeczka. Materiał, którego użyto do wyścielenia pojemnika, powinien być wilgotny, ale nie przemoczony. Jajka nie powinny znajdować się w wodzie, również pomiędzy jajkami, a materiałem nie powinien tworzyć się menisk- jest to ogólna zasada, która pomaga mi orientować się w wilgotności wewnątrz kubka. Główną zaletą tej metody jest możliwość kontrolowana stanu jaj, a także brak konieczności oddzielania młodych od podłoża.

Kolejnym ważnym czynnikiem, wpływającym znacząco na czas , jaki musi upłynąć od złożenia jaj, do wylęgu młodych, jest temperatura. W przypadku gatunków egzotycznych ważne jest utrzymanie stałej temperatury w górnych granicach zakresu preferowanego przez dany gatunek- powinno to skrócić czas inkubacji.

Wylęg i postępowanie z młodymi

Świeżo wyklute ślimaczki dobrze jest oddzielić od jaj (lub dorosłych osobników, jeśli wcześniej pozostawiliśmy jaja w terrarium). Młode z tego samego pakietu mogą wykluwać się w odstępie nawet kilku dni, więc rozdzielenie ich zmniejszy prawdopodobieństwo zjedzenia niewyklutego jeszcze rodzeństwa.

Oseski umieszczamy w oddzielnym pojemniku przejściowym. Powinien on być niewielki, posiadać wydajną i dobrze zabezpieczoną przed ślimakami wentylację (bardzo drobne otwory wentylacyjne). Jako podłoża można użyć cienkiej warstwy substratu lub wilgotnych ręczników papierowych (ligniny). W procesie odchowu młodych bardzo ważne jest zachowanie higieny, dlatego zdecydowanie łatwiej jest używać ręczników. W pojemniku nie umieszczamy poidełek-młode ślimaki łatwo mogą się w nich utopić- woda, którą nasączone są ręczniki, w zupełności wystarcza zwierzętom.

Kolejną ważną rzeczą jest zapewnienie ślimakom dostępu do źródeł wapnia, niezbędnego do rozwoju. Kawałki sepii, skorupki jaj lub kredę rozmieszczamy w regularnych odstępach na całej powierzchni pojemnika. W podobny sposób należy umieszczać pokarm, żeby wyeliminować problemy z jego znalezieniem.

Młode ślimaki karmimy tym samym pokarmem, co dorosłe, odpowiednio rozdrobnionym. Stały dostęp do sepii, a także urozmaicona dieta, powinny zapobiec zjawisku podgryzania muszli oraz kanibalizmu młodych. Niezjedzone resztki pożywienia, martwe oseski i odchody należy usuwać codziennie- najłatwiej wraz z ręcznikiem.

Wraz ze wzrostem młodych, pojemniki należy zmieniać na większe. Po pewnym czasie mogą wystąpić znaczne różnice wielkości pomiędzy młodymi w obrębie tego samego lęgu. Mniejsze ślimaki można wówczas oddzielić.

WSKAZÓWKA: małe ślimaki można przenosić za pomocą pęsety lub papierowego rożka. Ich muszla jest bardzo delikatna, przez co łatwo ją niechcący zgnieść, trzymając ślimaka palcami.

UWAGA: sposób odchowu młodych gatunków żyworodnych jest taki sam, jak w przypadku ślimaków jajorodnych.

Trzymanie młodych z rodzicami- wady i zalety

Jaj i młodych niewielkich gatunków nie trzeba izolować od dorosłych osobników. U większych gatunków również możemy pozostawić jaja i odchowywać młode wraz z rodzicami. Poniższa tabela ukazuje niektóre wady i zalety takiego modelu hodowli:

Wady zalety
Możliwość zniszczenia jaj przez dorosłe ślimaki Oszczędność czasu- nie musimy kontrolować procesu inkubacji ani zajmować się dodatkowo młodymi
Możliwość uszkodzenia młodych przez rodziców Mniejsza ilość pojemników
Młode po wykluciu mogą mieć problem ze znalezieniem pokarmu i źródła wapnia Mniejsze ryzyko pleśnienia jaj przy pozostawieniu ich w terrarium
Podgryzanie muszli dorosłych osobników Możliwość obserwacji wzrostu młodych w odniesieniu do wielkości osobników dorosłych
Utrudnione sprzątanie w terrarium -
Brak wiedzy na temat liczebności młodych -
Utrudniona obserwacja -

 

Młode chowane oddzielnie od rodziców, można dołączyć do osobników dorosłych, kiedy osiągną wielkość, pozwalającą im na samodzielne znalezienie pokarmu w dużym pojemniku.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>